29 maart 2010

Haalbaarheidsstudie

Met de provinciale “Ontwikkelingsvisie Apeldoorns Kanaal” in 2000 startte de discussie over de toekomst van het kanaal.
Omdat het bevaarbaar maken van het kanaal in de Ontwikkelingsvisie onderbelicht was gebleven, ontstond de behoefte tot nader onderzoek. Daartoe ontstond er een samenwerkingsverband tussen de gemeente Apeldoorn, het Waterschap Veluwe en de Stichting Apeldoorns Kanaal.

Met behulp van Europese subsidie werd in 2000 begonnen met de uitvoering van een haalbaarheidsstudie naar het bevaarbaar maken van het kanaal voor de recreatietoervaart.

Ook de ANWB leverde hieraan een bijdrage in de vorm van een ledenenquête onder 3.000 bewoners van de kanaalregio. Daarbij bleek, dat maar liefst 70% van de geënquêteerden vóór een bevaarbaar kanaal was!

Het eindrapport van de haalbaarheidsstudie, welke als passende titel “Bewaren door varen” meekreeg, werd in het voorjaar van 2001 afgerond en gepresenteerd.

U kunt de resultaten en bevindingen van de haalbaarheidstudie als volgt inzien:

• Hieronder, op de volgende alinea('s) kunt u een korte samenvatting lezen van het onderzoek. Onderaan op deze pagina bestaat de mogelijkheid om het gehele rapport te downloaden (pdf-formaat) indien u hierin geïnteresseerd bent.
• Het haalbaarheidsonderzoek wordt ook gepresenteerd in een rijkelijk geïllusteerde brochure.
  U kunt deze inzien onder het menu item "Brochure".

Korte samenvatting (Haalbaarheidsstudie)

Studie naar het bevaarbaar maken van het Apeldoorns Kanaal als boegbeeld van cultuurhistorische- en toeristische waarden op de Veluwe.

"Dit rapport is een verslag van het onderzoek naar de bevaarbaarheid van het Apeldoorns kanaal. Zoals vaker gebeurt bij onderzoeken is ook hier sprake van voortschrijdend inzicht. Steeds meer werd duidelijk dat we te maken hebben met sectorale aandachtpunten die niet los van elkaar kunnen worden beoordeeld. Vooral door een integrale aanpak van maatregelen liggen er kansen om dit cultuurhistorisch element duurzaam veilig te stellen. Natuurlijk kun je de waterbodem schonen voor goed drinkwater, krijgt elke brugbeheerder vroeg of laat te maken met groot onderhoud en is er volgens het rapport Veluwe 2010 behoefte aan ecologische verbindingszones die de stuwwal van de Veluwe verbinden met het IJsseldal. Allemaal projecten die sectoraal oplosbaar zijn. Door echter werk met werk te maken valt er veel winst te behalen! Renovatie van de bruggen combineren we met een grote onderhoudsbeurt. Bewaren door varen bevat een spectrum aan kansen dat niet gekelderd mag worden. Uit de studie blijkt dat het technisch mogelijk is om het Apeldoorns kanaal weer bevaarbaar te maken. Zo hebben we te maken met de volgende aspecten:

• Ontwikkeling van een systeem om met ‘kanaaleigen’ water te schutten zodat geen vermenging met gebiedsvreemd water plaatsvindt. In de winter dient het sprengenwater als grondstof voor de drinkwaterbereiding.
• Eisen stellen aan de boten en de schippers om vervuiling door het varen te voorkomen.
• Verwijderen van 450.000 m3 slib waarbij tevens kanaalbodems worden hersteld en oevers geschikter worden gemaakt voor de passages van zoogdieren en reptielen.
• Slechten van 4 dammen in Apeldoorn.
• Herstellen en verbeteren van circa 50 bruggen en 6 schutsluizen.
• Aanleggen van een vaargeleidingssysteem om de passages van boten soepel en veilig te laten verlopen.

De kosten hiervan worden geraamd op 175 miljoen gulden. Voor kunstwerken ongeveer 130 miljoen, voor het saneren van de waterbodem 30 miljoen en voor natuur en recreatieve voorzieningen 15 miljoen gulden. Een grote investering die gedekt zal moeten worden uit verschillende ‘potjes’ van overheden, instanties en zo mogelijk het ontwikkelen van vastgoed. Juist rond het thema ‘varen’ is het mogelijk om voor dit bedrag de geschetste ontwikkelingen te realiseren. Met al deze maatregelen ontstaat een vaarweg waar naar schatting 6.000 boten kunnen passeren. Net zoveel als in de hoogtijdagen van het vrachtgoederen vervoer.

In de zomervakantie, wanneer de grootste pieken kunnen worden verwacht, zal een openstaande brug in Apeldoorn buiten de spits kunnen leiden tot een korte rij wachtende auto’s, langs een doorstroomweg. De restauratie van het kanaal leidt tot een subtiele combinatie van functies. Waterwinning, natuur en landschap en recreatie zijn samengebracht aan een 55 kilometer lang lint. Op deze wijze is sprake van een zorgvuldige benutting van ruimte volgens de huidige maatschappelijke maatstaven. Stapelen maar niet struikelen over verschillende functies. Gaat het in het buitengebied overwegend om het behoud van de landschappelijke identiteit. In de stad en bij de dorpen vormt het voorheen verstilde kanaal een basis voor hoogwaardige verlevendiging. Door transformeren en intensiveren wordt de ruimte langs het kanaal benut voor combinaties van wonen, werken en recreëren. Het behoud van het cultuurhistorisch erfgoed staat niet op zich. Bijvoorbeeld in Apeldoorn vormt het kanaal aantoonbaar het raamwerk waaraan de stedelijke herstructurering is opgehangen. Was de stad vroeger met de rug naar het kanaal gekeerd, straks oriënteert de nieuwe bebouwing zich op het kanaal. Uit de consultatie van de leden van de ANWB blijkt dat 70% de bevaarbaarheid een goed idee vinden. Zowel mensen in de stad als van het platteland. De ontwikkeling van het kanaal leidt tot nieuwe impulsen op het platteland. Uit ervaringen met een zusterproject in Engeland blijkt, dat een kwalitatief hoogwaardig waterlint tot spontane investeringen leidt. Bebouwing wordt opgeknapt, oude kades worden nieuw leven ingeblazen, kortom de leefbaarheid neemt toe. Als bovendien de IJssel van de recreatietoervaart wordt ontlast, ontmoet de financiële impuls een reeks aan profijt trekkers. Het Apeldoorns kanaal als zorgvuldig uitgekiend vaargebied draagt bij aan tal van nieuwe mogelijkheden."

Wanneer u geinteresseerd bent in de volledige inhoud van het rapport, kunt u hieronder het eindconcept downloaden.

Download rapport: Haalbaarheidsstudie (pdf) ("Bewaren door Varen")